Хөхний хорт хавдар нь хамгийн түгээмэл тохиолддог хавдруудын нэг юм. Хөхний хорт хавдар нь аль нэг хөхний хэлтэнцэр (уутанцар) эсвэл сүү дамжуулдаг сувгийн дотор талд үүссэн хавдрын эсээс үүсдэг. Түүнчлэн хөхний өөр төрлийн хорт хавдрууд байдгийг мэдэж байх нь чухал бөгөөд тэдгээрийн эмчилгээ болон цаашдын явц нь хавдрын яг ямар төрөл вэ гэдгээс хамаарна.
Хөхний хавдрын эдийг (дээж аваад) микроскопоор харж болдог. Онцлог шинжээр нь дараах зэрэглэлд хувааж үздэг байна.
Хортой хавдар нь эрүүл биш (хэвийн бус) эсээс үүсдэг. Бие махбодийн эс яагаад хортой болж байгаа шалтгаан нь тодорхой биш байдаг ба зарим эсийн генийн гэмтэл эсвэл өөрчлөлт гэж үздэг. Ийм ген нь эсийг хэвийн бус болгож замбараагүй өсөж үржихэд хүргэнэ.
Нөлөөлөх хүчин зүйлүүд:
Хэдийгээр хөхний хорт хавдар нь тодорхой шалтгаангүйгээр үүсдэг ч хөхний хавдартай болох магадлалыг нэмэгдүүлэхэд нөлөөлдөг тодорхой хүчин зүйлс байдаг. Үүнд:
Хөх бэрсүү ихтэй болох: Ер нь хөх өвчингүй, бэрсүүгүй байх ёстой. Жич: Ихэнх бэрсүү нь хорт хавдрынх байдаггүй. Шингэнээр дүүргэгдсэн уйланхай эсвэл булчирхайн эдүүдийн бөөгнөрөл байж болно. Хэрэв томроод байвал та эмчид үзүүлэх хэрэгтэй.
Бусад шинж тэмдгүүд:
Хөхний хавдрын эхний тархах газар нь ихэвчлэн суганы тунгалгийн булчирхай байдаг. Хэрэв суганд тархсан бол суга хавдаж овойж болно. Хэрэв хавдар нь биеийн бусад хэсгүүдэд тархсан бол өөр олон шинж тэмдгүүд илэрнэ.
Хэрэв таны хөхөнд товгор зүйлс үүсэх, хөхний хавдрын бусад шинжүүд илэрвэл эмч таны хөх, суга зэргийг үзэж өөр нэмэлт өөрчлөлт байгаа эсэхийг шалгана. Зарим үед товгор зүйлээс эдийн шинжилгээ авдаг. Мөн дараах шинжилгээг авч болно. Үүнд:
Мэс засал, химийн эмчилгээ, туяа эмчилгээ, дааврын эмчилгээнүүдээс сонгож хийдэг. Ихэнхдээ хоёр болон түүнээс дээш эмчилгээг хавсран хийнэ.
Мэс засал
Мэс заслын төрлүүдэд дараах хагалгааг хамааруулна.
Бусад эмчилгээ
Туяа эмчилгээ гэдэг нь хавдартай эдүүд дээр өндөр давтамжтай цацраг туяаг ашиглан хийх эмчилгээ юм. Энэ нь хавдрын эсийг устгах эсвэл хавдрын эсийн хуваагдлыг зогсоодог байна. Хөхний хорт хавдрын үед гол төлөв туяа эмчилгээг хийдэг.
Зарим хөхний хавдарт эмэгтэйн эстроген, прогестрон гормон нөлөөлсөн байдаг. Эдгээр гормон нь хавдрын эсийн хуваагдлыг өдөөж байдаг. Эдгээр гормонууд умайд боловсрох ба эмчилгээ хийснээр эдгээр гормоны түвшинг багасгах эсвэл нөлөөг нь багасгадаг байна.
Химийн эмчилгээгээр хавдрын эсрэг үйлчилгээтэй эмээр хавдрын эсийг устгах эсвэл хуваагдлыг нь багасгадаг. Химийн эмчилгээний үед хавдрын эсрэг эм уух нь химийн эмчилгээний үр дүнг илүү сайжруулдаг. Мөн мэс заслыг хөнгөвчлөх зорилгоор хавдрын агшаах (хатаах) зорилгоор мэс заслын өмнө ууж болно. Химийн эмчилгээ нь хавдрын зэргээс хамаарч хийгдэнэ.
Амьдралын хэв маягаа өөрчлөх нь өндөр эрсдэлтэй эмэгтэйчүүдэд ч хүртэл хөхний хавдартай болох эрсдлийг бууруулдгийг судалгаагаар харуулжээ. Дараах алхмууд нь таны эрсдэлийг багасгана. Үүнд:
Архи, спиртийн төрлийн ундааг хязгаартай хэрэглэх: Архийг ихээр хэрэглэх нь хавдар үүсэх өндөр эрсдэлийг дагуулна. Хэрэв шар айраг, дарс, ликёр зэрэг спиртийн төрлийн ундааг уух бол өдөрт нэгээс илүүгүйг уух хэрэгтэй.
Тамхи татахгүй байх: Тамхидалт, хөхний хавдрын эрсдэл (ялангуяа цэвэршилтийн урьтал үед) хоёр хоорондоо холбоотой нь нотлогдсон байна. Тамхи татахгүй байх нь таны эрүүл мэндийнхээ төлөө хийж чадах хамгийн сайн сонголт болно.
Биеийн жингээ хянах: Жин ихтэй байх буюу таргалалт нь хөхний хавдраар өвчлөх эрсдэлийг нэмэгдүүлдэг. Ялангуяа цэвэршилтийн дараа жин нэмэгдэж байвал эрсдэл өндөртэй байгааг харуулна.
Идэвхтэй хөдөлгөөнтэй байх: Биеийн хөдөлгөөний идэвхтэй байдал нь жинг хэвийн байлгахад нөлөөлдөг ба хөхний хорт хавдраас урьдчилан сэргийлнэ. Долоо хоногт хамгийн багадаа 150 минут аэробикийн зөөлөн дасгал хийх эсвэл 75 минут аэробикийн эрчимтэй дасгал хийх, мөн долоо хоногт хоёр удаа сунгалтын дасгал хийж байхыг зөвлөдөг.
Хөхөөр хооллох: Хүүхдээ хөхөөр хооллох нь хөхний хавдраас урьдчилан сэргийлэх нэгэн хүчин зүйл болно. Аль болох урт хугацаагаар хөхөөр хооллох нь маш сайн хамгаалалт болдог.
Гормон эмчилгээний тун ба хугацааг хязгаарлах: Гормоны хавсарсан эмчилгээг 3-аас илүү 5 жил хүртэл хугацаатай хийлгэх нь эрсдэлийг нэмэгдүүлнэ. Хэрэв та цэвэршилтийн шинж тэмдгийн гормон эмчилгээ хийлгэхээр бол сонголтын талаар эмчтэйгээ ярилцаарай. Та биеийн тамир эмчилгээ зэрэг гормоны бус эмчилгээгээр эмчлүүлэх боломжтой.
Орчны бохирдол, хорт туяанаас болгоомжлох: Эмнэлгийн томограф зэрэг шинжилгээ нь хорт туяаны өндөр тунтай байдаг. Энэ нь хөхний хорт хавдраар өвчлөх эрсдэлийг нэмнэ. Зөвхөн шаардлагатай үед л ийм шинжилгээг хийлгэх хэрэгтэй. Зарим төрлийн ажлын нөхцөл, бензин, машины утаа зэрэг химийн бодисуудад өртөх нь хөхний хорт хавдрын өвчлөлтэй холбоотой болохыг судалгаанд дурдсан байдаг.